نارسایی قلبی چیست؟ - دکتر سپیده پزشکی

نارسایی قلبی چیست؟

نارسایی قلبی چیست؟

نارسايي قلبی به پایین آمدن قدرت پمپاژ خون توسط قلب درحالت نرمال گفته می شود.

وقتی فرد دچار نارسایی قلبی می شود، خون با سرعت کمتری پمپاژ می شود، در نتیجه قلب تحت فشار قرار گرفته و نمی تواند خون حاوی اکسیژن را به سایر نقاط بدن برساند.

در این هنگام، حجم عضله قلب با كشيده تر شدن و يا سفت و ضخيم شدن تلاش مي كند تا خون بیشتری در خود براى پمپاژ جاى دهد این کار باعث بهبود انتقال خون در بدن می شود اما فشار وارده باعث از کار افتادن قلب می شود.

در نارسايي قلب مشکلاتی دیگری نیز ممکن است رخ دهد. به عنوان مثال، ممكن است باعث احتباس مايعات بدن و نمك در كليه شده و باعث ناكارآمدي آن شوند. حال در صورتی که اين احتباس در اعضايي مثل دست ها و بازوها ایجاد شود بدن در اصطلاح ورم مي كند که به اين واقعه نارسايي احتقاني قلب (Congestive Heart Failure) گفته مي شود.

متاسفانه نارسایي قلب جزو یکی از پر هزینه ترین بیماری ها محسوب می شود. به طور معمول و طبق آمارهای گرارش شده، در کشورهای توسعه‌یافته حدود دو درصد از بزرگسالان دچار نارسایی قلبی هستند.

با افزایش سن نیز این ارقام افزایش پیدا می کند به طوری که در افراد بالای ۶۵ سال، این عدد بین ۶ تا ۱۰ درصد است به علت خطر بالای این بیماری،  مهمترین مساله در نارسایی قلبی، تشخیص به موقع و کنترل آن است.

انواع نارسايي قلبي کدام است؟

  • ناکارآمدی سیستولی قلب (مشکل در جریان خون خروجی قلب): این ناکارآمدی زمانی اتفاق می افتد که ماهیچه قلب توان کافی برای کار کردن نداشته باشد که درنتیجه باعث انتقال کمتر خون اشباع شده توسط اکسیژن به بدن می شود.
  • ناکارآمدی دیاستولی قلب (مشکل جریان خون ورودی قلب): وقتی جریان ورودی قلب به دلیل ضخیم یا سفت شدن ماهیچه آن نتواند به خوبی کار کند و خون کمتری به حجم قلب وارد می شود، اما در این حالت مشکلی در پمپاژ خون به سایر نقاط بدن وجود ندارد.

‎برای تشخیص صحیح این دو مشکل از دستگاه اکو قلبی استفاده می شود و میزان کارکرد قلب توسط معیار ای-اف (Ejection Fraction) نشان داده می شود. در واقع ای-اف معیاری برای کارکرد کارآمد قلب است.

چگونه نارسايي قلب تشخیص داده می شود؟

اصولا پزشک، سوالاتی در مورد علائم و پیشینه  پزشکی شما به منظور کشف بیماری نارسایی قلبی از شما می پرسد. سوالاتی مانند سابقه بیماری های عروق کرونری قلب در خانواده و یا خود فرد، سوابق آنژین یا تورم گلو، دیابت، بیماری های دریجه ای قلب، فشار خون همچنین مصرف الکل، سیگار و مواد مخدر و حتی داروهای مصرفی جهت درمان سایر بیماری ها.

تشخیص بیماری از تست ورزش و یا آزمایشات دیگر:

  • انجام آزمایش خون جهت تشخیص بیماریهای کلیوی، تیروئیدی و اندازه گیری میزان کاسترول و یا کم خونی.
  • انجام آزمایش خون نوع دوم (بی-ان-پی): در واقع مقدار بی-ان-پی معیاری برای نارسایی قلب است. در نارسایی قلب پیشرفته این مقدار بالا و در نارسایی های خفیف این مقدار کم خواهد بود.
  • انجام عکس اشعه ایکس از ناحیه سینه: با انجام عکس رادیوگرافی اندازه قلب در نواحی مختلف آن و میزان احتباس مایعات را در اطراف آن مشخص می شود.
  • اکو قلب: دستگاه اکو قلب وضعیت قلب و نحوه حرکت و کارکرد آنرا مشخص می کند.
  • اندازه گیری ای-اف (اندازه گیری میزان کارایی پمپاژ قلب)
  • نوار قلب یا ای-کی-جی: دستگاه نوار قلب میزان پالس های الکتریکی قلب را جهت تشخیص کارایی قلب نشان می دهد.
  • نمونه برداری از قلب و تشخیص سلامت بافت: اینکار در جهت اشخیص میزان آسیب وارد شده به بافت قلب انجام می شود.
  • انجام تست استرس: این تست برای تشخیص بیماریهای احتمالی عروق کرونر قلب است.

در صورت لزوم، ممکن است پزشک راه هایی دیگر نیز برای تشخیص مشکلات قلبی تجویز کند.

آیا نارسایی قلبی درمان پذیر است؟

امروزه با پیشرفت های پزشکی راه های درمان و کنترل این بیماری قابل توجه بوده است، اما باید توجه داشت اولین اقدام در مواجهه با این بیماری،کنترل و پیشگیری از پیشرفت آن است. کنترل به موقع موجب جلوگیری از پیشرفت و درنتیجه کاهش خطرات احتمالی آن برای فرد می شود.

مراحل نارسایی قلب چیست:

مراحل نارسایی قلب در سال ۲۰۰۱ توسط انجمن قلب آمریکا و با همکاری کالج قلب آمریکا تعریف شد. این  مراحل در سال ۲۰۰۵ نیز به روز .مراحل نارسایی قلبی عبارتند از:

سطح اول: افرادی که در معرض ریسک بالای نارسایی قلب پیشرفته در آینده هستند:

  • افرادی که دارای فشار خون بالا هستند
  • افراد مبتلا به دیابت
  • افرادی با بیمارهای عروق کرونری قلب
  • افرادی که سابقه سوء مصرف الکل دارند
  • افرادی که سابقه تب روماتیسمی دارند
  • افراد دارای سابقه فامیلی بیماری های کاردیومیوپاتی (بیماری های عضله ای قلب)
  • افرادی با سندرم متابولیک (مجموعه علائمی مثل چاقی شکمی، چربی بالا، تری گلیسرید بالا و …)
  • افراد دارای سابقه شیمی درمانی و با سابقه مصرف داروهای زیان آور برای قلب

روش های درمان سطح اول:

  • انجام ورزش منظم
  • اقدام به ترک سیگار
  • کنترل و درمان فشار خون
  • کنترل و درمان چربی خون
  • کنار گذاشتن مصرف الکل و مواد مخدر
  • افراد دارای دیابت بالا، دارای بیماری عروق کرونر، فشار خون بالا و سایر بیماری های قلبی داروی بازدارنده آنزیم تنگ کننده عروق (مثل کاپتوپریل) مصرف کنند.
  • افراد با فشار خون زیاد و سابقه سکته قلبی، داروی بتا-بلاکر (مانند پروپرانولول و اتنلول) مصرف کنند.

سطح دوم: در این سطح بیماران با مشکل سیستولی (مشکل در جریان خروجی قلب) دارای علائم زیر هستند:

  • تنگی نفس
  • خستگی و بی حالی مداوم
  • عدم توانایی در انجام فعالیت

روش های درمانی سطح دوم:

  • انجام همه اقداماتی که در سطح اول گفته شد
  • دریافت داروهای بازدارندهACE و بتا-بلاکر
  • تجویز و مصرف داروهای مدر در صورت ادامه علائم بیماری
  • تجویز بازدارنده آلدوسترون مثل سیپرونوراکتون
  • کم کردن مصرف نمک در رژیم غذایی
  • کاهش وزن و تناسب اندام
  • عدم استفاده از داروهایی که موجب بد حالی بیمار می شود.
  • درمان به وسیله باطری پالس دهی قلب (CRT)
  • در برخی موارد، استفاده از الکتورشوک قابل کاشت برای بیمار

سطح سوم: در این سطح ،بیماران با مشکل سیستولی (مشکل در جریان خروجی قلب) دارای علائم زیر هستند:

  • تنگی نفس
  • خستگی و بی حالی
  • عدم توانایی انجام فعالیت

درمان سطح سوم:

  • انجام همه اقداماتی که در سطح اول گفته شد
  • دریافت داروهای بازدارندهACE و بتا-بلاکر
  • تجویز و مصرف داروهای مدر در صورت ادامه علائم بیماری
  • تجویز بازدارنده آلدوسترون مثل سیپرونوراکتون
  • کم کردن مصرف نمک در رژیم غذایی
  • کاهش وزن و تناسب اندام
  • عدم استفاده از داروهایی که موجب بد حالی بیمار می شود
  • درمان به وسیله باطری پالس دهی قلب (CRT)
  • در برخی موارد، استفاده از الکتروشوک قابل کاشت برای بیمار

سطح چهارم: بیمارانی که با وجود درمان مشکل سیستولی قلب (جریان خون خروجی از قلب) هنوز علائم قابل توجهی دارند در این سطح قرار می گیرند.

روش های درمانی سطح چهارم:

  • انجام تمام درمان های سطوح قبلی
  • پیوند قلب در صورت لزوم و تشخیص پزشک
  • استفاده از دستگاه های کمک کننده پمپاژ قلب برای بیمار
  • اعمال جراحی مورد نیاز
  • تحت نظر بودن دائمی کلینیکی و بیمارستانی بیمار

یک بیمار نارسایی قلبی برای بهبود کیفیت زندگی خود باید چه کاری انجام دهد؟

داشتن یک رژیم غذایی مناسب و استفاده از غذاهای سالم:

  • کاهش مصرف سدیم (نمک) به کمتر از ۲ گرم در روز
  • غذاهای با فیبر بالا مصرف کند
  • از مصرف غذاهای بسیار شیرین، کلسترول بالا و چربی ترانس بالا حتما پرهیز کند
  • مقدار کالری روزانه دریافتی برای افراد با وزن بالا نیز توصیه می شود

سایر توجهات لازم:

– ورزش منظم داشته باشد اما از فعالیت بسیار زیاد اجتناب کند.

– از عفونت ها با تجویز به موقع پزشک در امان باشد، همچنین می تواند از واکسن های پیشگیری به خصوص واکسن آنفولانزا استفاده کند.

– مصرف داروها به صورت منظم و طبق نظر پزشک صورت بگیرد.

– تحت نظر روانشناس باشد و همواره روحیه خود را در بالاترین حالت نگه دارد.

دکتر سپیده پزشکی

دکتر سپیده پزشکی؛ متخصص قلب و عروق و فوق تخصص بیماری های مادرزادی، بالغین و فلوشیپ کاردیاک (CMRI) از سوئیس، عضو انجمن قلب و عروق آمریکا

سوالات خود را از دکتر بپرسید
  • مهدی
    ۱۳۹۷/۱۲/۲۲ ۰۶:۴۲

    با سلام. من در طی شبانه روز تپش قلب دارم به طوری که کوبیدنش را در قفسه سینه ام حس می کنم. وقتی در یک مشاجره یا بحث مثل بحث هایی ک در سر کلاس دانشگاه دارم این تپش قلب من بیشتر میشه انگار قلبم همه ی بدنم رو میگیره. وقتی میخام بخابم با نفس عمیق ک میکشم خودم رو آروم میکنم تا بتونم راحت تر بخاب برم.من 22 سالمه سابقه بیماری قلبی در اقوام نداشتیم. ورزش نمیکنم تحرکم کمه. یک دوره ایی دچار بیماری وسواس فکری بودم دارو استفاده میکردم یکسال و الان چند ماهه که دیگه استفاده نمی کنم تپش قلبم من رو از انجام خیلی از کارها می ترسونه. لطفا کمکم کنید. ممنون

  • alo_admin
    ۱۳۹۷/۱۲/۲۰ ۰۵:۱۲

    سوزش زیر قلب

  • لغو پاسخ